Biển Hồ Tonlé Sap – hồ đổi chiều dòng chảy hai lần mỗi năm

Mekong đã dâng cao hơn mực hồ, nên sông Tonlé Sap chảy ngược và bơm nước vào hồ. Cá theo dòng vào hồ sinh sản. Đây là giai đoạn hồ mở rộng nhanh nhất.

Mưa lưu vực Mekong: 39 mm trong 72 giờ qua, 30 mm dự báo 72 giờ tới.

Đây là ước lượng theo mùa kết hợp mưa lưu vực, không phải số đo mực nước. Số liệu mực nước và lưu lượng chính thức do Uỷ hội sông Mekong (MRC) công bố. Thời điểm đảo dòng thay đổi theo từng năm và đã dịch chuyển rõ rệt trong hai thập niên qua.

Tonlé Sap nối hồ với sông Mekong tại Phnom Penh. Chiều dòng chảy do chênh lệch mực nước quyết định, chứ không do địa hình. Mùa khô mực hồ cao hơn Mekong nên nước chảy ra. Mùa mưa, tuyết tan trên cao nguyên Tây Tạng cộng gió mùa làm Mekong dâng nhanh và vượt mực hồ — dòng đảo chiều, nước chảy ngược vào hồ. Hồ hoạt động như một cái van an toàn tự nhiên cho toàn bộ hạ lưu Mekong, hấp thụ đỉnh lũ rồi nhả ra từ từ.

Khi hồ dâng, nó nhấn chìm khoảng một triệu hecta rừng ngập nước quanh bờ. Rừng ngập đó là nơi cá đẻ và cá con lớn lên. Sản lượng cá nước ngọt của Campuchia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc hồ có dâng đủ cao và đủ lâu hay không. Cá là nguồn đạm chính của phần lớn dân số, nên một năm hồ dâng kém là một năm thiếu đạm, không chỉ thiếu thu nhập.

Thời điểm và biên độ dâng của hồ đã dịch chuyển rõ rệt trong hai thập niên qua. Nguyên nhân được nêu ra nhiều nhất là chuỗi đập thuỷ điện ở thượng nguồn Mekong cùng với biến đổi khí hậu làm mùa mưa thất thường hơn. Vì lý do đó, trang này ước lượng từ mưa lưu vực thực tế thay vì dùng một ngày cố định — dùng lịch cố định sẽ ngày càng sai.

Tháng 9 đến tháng 11 là lúc hồ rộng nhất: làng nổi Kampong Phluk và Chong Kneas dễ tiếp cận bằng thuyền, rừng ngập nước Prek Toal ngập hoàn toàn. Tháng 3 đến tháng 5 hồ cạn, nhiều lối thuyền không đi được và làng nổi nằm trên nền bùn. Lễ Bon Om Touk vào khoảng đầu tháng 11 đúng lúc dòng đảo chiều trở ra.